Το νέο παραγωγικό μοντέλο για την Ελλάδα του 2030
Το νέο παραγωγικό μοντέλο για την Ελλάδα του 2030
- Άρθρο του Υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου στο ένθετο της Ναυτεμπορικής
Σε έναν κόσμο όπου οι γεωπολιτικές ανατροπές, οι πολεμικές συγκρούσεις, η ενεργειακή αβεβαιότητα και ο ανταγωνισμός για τις νέες τεχνολογίες επανακαθορίζουν τους όρους της οικονομικής ισχύος, η παραγωγική ικανότητα μιας χώρας αποτελεί πλέον ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Η Ευρώπη καλείται να καλύψει το χαμένο έδαφος απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, επενδύοντας στη βιομηχανία, στην καινοτομία και στην πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες.
Για την Ελλάδα η πρόκληση είναι ακόμη πιο συγκεκριμένη: να μετατρέψει τη δημοσιονομική σταθερότητα και την αναπτυξιακή πρόοδο των τελευταίων επτά ετών σε μια πιο ισχυρή, πιο ανταγωνιστική και πιο εξωστρεφή οικονομία, που θα παράγει περισσότερο, θα εξάγει περισσότερο και θα δημιουργεί πολλές νέες θέσεις εργασίας.
Από το 2019 μέχρι σήμερα η πατρίδα μας έχει κάνει πολύ σημαντικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Ανέκτησε τη δημοσιονομική της αξιοπιστία, ενίσχυσε τη διεθνή της εμπιστοσύνη, αύξησε τις παραγωγικές επενδύσεις και μείωσε την ανεργία από το 18% στο 7,4%, δημιουργώντας περίπου 600.000 νέες θέσεις εργασίας. Αυτή είναι και η σπουδαιότερη κοινωνική πολιτική, που έχει ουσιαστικό αντίκρισμα στο σπίτι κάθε ελληνικής οικογένειας.
Αυτή η πρόοδος, όμως, δεν αρκεί από μόνη της. Το υψηλό έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο και στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών αναδεικνύει το μεγάλο διαρθρωτικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας και την ανάγκη παραγωγικού μετασχηματισμού της ελληνικής οικονομίας. Ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, με ισχυρότερη βιομηχανία, υψηλότερη παραγωγικότητα, περισσότερη καινοτομία και μεγαλύτερη συμμετοχή στις διεθνείς αλυσίδες αξίας.
Αυτή την στρατηγική υλοποιούμε στο Υπουργείο Ανάπτυξης. Η προστιθέμενη αξία της βιομηχανίας έχει ξεπεράσει τα 32 δισ. ευρώ, ενώ η συμμετοχή της στο ΑΕΠ αυξήθηκε από 13,9% το 2019 σε 15,5%. Το μερίδιο της μεταποίησης ενισχύθηκε από 7,8% σε 8,9%, ενώ οι εξαγωγές της μεταποίησης αυξήθηκαν από 23 δισ. ευρώ το 2019 σε 37 δισ. ευρώ το 2025, σημειώνοντας άνοδο 63%. Η χώρα μας καταγράφει μερικές από τις καλύτερες επιδόσεις στην Ευρώπη: βρίσκεται στη δεύτερη θέση στην αύξηση της απασχόλησης στη μεταποίηση, στην τρίτη θέση στην αύξηση της προστιθέμενης αξίας της μεταποίησης και στην πέμπτη θέση στην αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής. Αποτέλεσμα αυτού είναι η δημιουργία 60.000 νέων θέσεων εργασίας στη σύγχρονη ελληνική βιομηχανία.
Καθοριστικό εργαλείο για την επιτάχυνση αυτής της αλλαγής είναι ο Αναπτυξιακός Νόμος. Σήμερα υλοποιούνται περίπου 1.000 επενδυτικά σχέδια σε όλη τη χώρα, συνολικού ύψους άνω των 3,2 δισ. ευρώ, με ενισχύσεις που ξεπερνούν το 1,5 δισ. ευρώ και δημιουργούν προοπτική για περισσότερες από 20.000 νέες θέσεις εργασίας. Μάλιστα, ως το τέλος του έτους έχουν προγραμματιστεί τρία νέα καθεστώτα που αφορούν μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με 150 εκατ. ευρώ το καθένα: εξωστρέφεια, κοινωνική επιχειρηματικότητα και σύγχρονες τεχνολογίες με αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Αλλάξαμε, παράλληλα, τον προσανατολισμό των ενισχύσεων: εκεί όπου παλαιότερα το 90% κατευθυνόταν στον τουρισμό, σήμερα το 90% κατευθύνεται στη βιομηχανία. Αλλάξαμε και τους χρόνους αξιολόγησης, υλοποιώντας τη δέσμευση για εξέταση των επενδυτικών σχεδίων εντός 90 ημερών με απόλυτη διαφάνεια.
Ταυτόχρονα, ανακτήσαμε 150 εκατ. ευρώ από επιχειρήσεις που είχαν επιδοτηθεί στο πλαίσιο του Αναπτυξιακού Νόμου χωρίς να πραγματοποιήσουν τις επενδύσεις τους. Επίσης, ελέγχονται 572 επενδύσεις του Νόμου του 2016, ενώ για 141 έχει δρομολογηθεί η διαδικασία απένταξης, με στόχο την ανάκτηση επιπλέον 323 εκατ. ευρώ. Η αναπτυξιακή πολιτική οφείλει να στηρίζεται στην αξιοπιστία και στον σεβασμό κάθε ευρώ του Έλληνα φορολογουμένου.
Η δυναμική της οικονομίας μας αποτυπώνεται σε κλάδους στρατηγικής σημασίας. Η φαρμακοβιομηχανία διαθέτει 51 παραγωγικές μονάδες και 31 εγκαταστάσεις έρευνας, με επενδύσεις περίπου 1,8 δισ. ευρώ την τελευταία εξαετία. Η βιομηχανία τροφίμων καταγράφει κύκλο εργασιών άνω των 26 δισ. ευρώ, εξαγωγές 7,4 δισ. ευρώ και περισσότερες από 160.000 άμεσες θέσεις εργασίας. Η βιομηχανία αλουμινίου έχει ισχυρή διεθνή παρουσία και εξαγωγικό πλεόνασμα που προσεγγίζει το 1 δισ. ευρώ ετησίως. Παράλληλα, η ανασυγκρότηση των ναυπηγείων στην Ελευσίνα, στη Σύρο και στον Σκαραμαγκά, με τη στρατηγική συνεργασία των ΗΠΑ και τη χρηματοδότηση της αναπτυξιακής τράπεζας DFC για τα Ναυπηγεία Ελευσίνας, ενισχύει τις προοπτικές της ναυπηγικής βιομηχανίας και της ναυπηγοεπισκευής.
Η αξιοποίηση των κρίσιμων πρώτων υλών ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού και τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό παραγωγικό χάρτη. Παράλληλα, επενδύουμε στην έρευνα και ανάπτυξη, με έργα άνω των 300 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση ερευνητικών υποδομών όλης της χώρας. Είναι προϋπόθεση για να αναπτυχθούν η εφαρμοσμένη έρευνα και η καινοτομία. Και για να επιστρέψουν ακόμη περισσότεροι νέοι επιστήμονες που έφυγαν στο εξωτερικό στα χρόνια της κρίσης.
Διαμορφώνουμε εθνική στρατηγική για τους ημιαγωγούς και προωθούμε τον εκσυγχρονισμό των σιδηροδρομικών συνδέσεων με λιμάνια, βιομηχανικές μονάδες και επιχειρηματικά πάρκα. Καθοριστική, ωστόσο, είναι και η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό. Η αναβάθμιση της τεχνικής εκπαίδευσης και η ανάπτυξη σύγχρονων δεξιοτήτων είναι απαραίτητες για την κάλυψη των αναγκών της βιομηχανίας και τη δημιουργία καλύτερων επαγγελματικών προοπτικών.
Στόχος μας για το 2030 είναι μια Ελλάδα πιο παραγωγική, πιο ανταγωνιστική και πιο εξωστρεφής, με λιγότερες κοινωνικές και περιφερειακές ανισότητες. Γι’ αυτό κατευθύνουμε περισσότερους πόρους και επενδύσεις στην περιφέρεια, στις παραμεθόριες και στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές, ώστε οι νέοι να μπορούν να εργαστούν, να δημιουργήσουν και να αποκτήσουν οικογένεια στον τόπο τους. Η αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος και η ενίσχυση της εθνικής συνοχής προϋποθέτουν πραγματικές ευκαιρίες, ποιοτικές θέσεις εργασίας και πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και παιδείας.
Η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι μπορεί να προχωρήσει μπροστά με σταθερότητα. Το μεγάλο στοίχημα για τα επόμενα χρόνια είναι να θεμελιώσει μια ισχυρή παραγωγική βάση, που θα δημιουργεί πλούτο, ποιοτικές θέσεις εργασίας και ευκαιρίες για όλους, θα ενισχύει την κοινωνική συνοχή και θα θωρακίζει τη χώρα απέναντι στις διεθνείς προκλήσεις. Γιατί η παραγωγική ισχύς δεν είναι απλώς προϋπόθεση ανάπτυξης. Είναι όρος εθνικής αυτονομίας, ανθεκτικότητας και ασφάλειας. Γιατί η μόνη πραγματικά ασφαλής Ελλάδα είναι η παραγωγική Ελλάδα.